tüm notlar
Not · · 8 dk okuma ·

Yapay zekâyla yaptığım videoya etiket koymalı mıyım? YouTube, Instagram, TikTok ve X ne diyor

Aynı video bir platformda etiket ister, ötekinde istemez. Dört platformun yardım sayfalarını okudum: ne zaman zorunlu, nereden açılıyor, otomatik etiket ne zaman gelir.

Kullanılan teknolojiler ve ortam

Konu ve kaynaklar

  • Yapay zekâ ile üretilen video, ses ve görsellerde etiket kuralları
  • YouTube, Meta (Instagram/Facebook/Threads), TikTok ve X yardım sayfaları
  • Avrupa Komisyonu · AI Act 50. madde özet sayfası
  • Kaynak inceleme tarihi: 7 Kasım 2026

Yöntem ve sınır

  • Kaynaklı okuma notu; hukuki görüş değil
  • Model, GPU deneyi veya erişim ölçümü yapılmadı
  • Etiketin erişime etkisi yalnız platform beyanı

Kısa videolarımın sahneleri yapay zekâyla üretiliyor, anlatıcı ses de bir yapay zekâ sesi. Instagram’a yüklerken karşıma her seferinde “Yapay zeka etiketi ekle” düğmesi, TikTok’ta da “AI-generated content” ayarı çıkıyor. İlk gönderimde ise hiçbir şey seçmediğim hâlde X, görselin altına kendiliğinden “Yapay Zeka ile yapıldı” yazmıştı.

Bu düğmeyi ne zaman açmak gerekiyor, açmazsam ne oluyor, açarsam videom daha az mı gösteriliyor? Bu soruların cevabını tahminle değil, platformların kendi yardım sayfalarından okumak istedim. YouTube, Meta (Instagram, Facebook, Threads), TikTok ve X’in güncel kurallarını baştan sona okudum; aşağıda yalnız o sayfalarda yazanları aktarıyorum.

Kısa cevap: X dışındaki üç platformda ortak çizgi “gerçek gibi görünüyorsa ya da gerçek gibi duyuluyorsa söyle”. Ama ayrıntı platforma göre değişiyor. En belirgin fark seste: Meta, gerçekçi bir yapay zekâ sesiyle anlatılan bir Reels videosunu etiket gerektiren örnekler arasında sayıyor. YouTube ise kendi sesini klonlayıp seslendirme yapmayı etiket gerekmeyen örnekler arasında yazıyor. Aynı videonun bir platformda etiketlenmesi gerekirken ötekinde gerekmeyebilir.

YouTube: “gerçekçi” ve “anlamlı değişiklik” ölçütü

YouTube’un yardım sayfası açıklamayı (disclosure) şu durumlarda zorunlu tutuyor: gerçek bir kişiye söylemediği bir şeyi söyletmek ya da yapmadığı bir şeyi yaptırmak, gerçek bir olayın veya yerin görüntüsünü değiştirmek, hiç yaşanmamış gerçekçi bir sahne üretmek ve videonun ana unsuru olan müziği yapay zekâyla üretmek. Tamamen ya da kısmen değiştirilmiş içerik de buna dahil.

Açıklama gerekmeyen örnekler de yol gösterici. YouTube bunları iki grupta topluyor:

  • Gerçekçi olmayan içerik: tek boynuzlu ata binen biri, uzayda süzülen biri, tamamen animasyon bir videoda yapay zekâyla yapılmış bir füze animasyonu.
  • Küçük düzenleme ve yardım: güzellik ve renk filtreleri, arka plan bulanıklığı, alt yazı oluşturma, görüntüyü keskinleştirme veya büyütme, ses onarımı; senaryo, video taslağı, küçük resim, başlık ya da infografik için yapay zekâdan yardım almak, fikir üretmek; seslendirme veya dublaj için kendi sesinin klonunu kullanmak.

İşaretleme yükleme sırasında yapılıyor: YouTube Studio’da “Attributes” (özellikler) bölümündeki “AI use” sorusuna Evet ya da Hayır diye cevap veriliyor. Evet denirse YouTube etiketi kendisi ekliyor.

YouTube 2026’da bu konuda en az iki duyuru yaptı. 27 Mayıs 2026 duyurusuna göre etiketler Mayıs 2026’dan itibaren daha görünür yerlere taşınacaktı: Shorts’ta videonun üzerine bindirilmiş olarak, uzun videolarda oynatıcının hemen altında. Yardım sayfası ise hâlâ eski yerleri (oynatıcının üstü ya da genişletilmiş açıklama) anlatıyor; iki sayfa bu konuda birbirini tam tutmuyor. Aynı duyuruya göre yükleme sırasında soruyu cevaplamazsan YouTube genişletilmiş tespit sistemleriyle etiketi senin yerine koyabiliyor. 3 Ağustos güncellemesinde de otomatik etiket almış videoların Studio’daki içerik listesinde toplu görülebildiği duyuruldu.

Otomatik etiket üç yoldan geliyor: YouTube’un kendi yapay zekâ araçlarıyla yapılan içerik, içinde C2PA meta verisi bulunan dosyalar ve iç sistemlerin yapay zekâ ürünü olarak tespit ettiği içerik. Yanlış bulduğun etiketi çoğu durumda “Hayır” seçerek kaldırabiliyorsun. YouTube’un kendi araçlarıyla yapılmış, içeriğin tamamen yapay zekâ ürünü olduğunu gösteren doğrulanmış C2PA bilgisi taşıyan ya da elle incelenip etiketlenmiş içerikte bu mümkün değil.

Erişim konusunda YouTube net: etiketin tek başına önerileri ya da para kazanma uygunluğunu etkilemediğini yazıyor. Öte yandan gereken açıklamayı sürekli yapmayan içerik üreticilerine yaptırım uygulanabileceğini de belirtiyor.

Instagram, Facebook ve Threads: ses ve video gerçekçiyse etiket, görselde zorunluluk yok

Meta’nın yardım sayfasına göre üç uygulamada da fotogerçekçi video ya da gerçekçi duyulan ses dijital olarak üretilmiş veya değiştirilmişse etiket gerekebiliyor. Bu zorunluluk görseller için geçerli değil. Görseller yine de sistem yapay zekâ izine rastlarsa etiket alabiliyor.

Meta’nın etiket gerektiren örnekleri:

  • Açık bir pazar yerinde yürüyen insanları gösteren, gerçek gibi görünen bir video
  • İki kişinin konuştuğu bir ses kaydı
  • Yapay zekâ ile üretilmiş vokalli bir şarkı
  • Gerçekçi bir yapay zekâ sesiyle anlatılan bir Reels

Gerekmeyen örnekler ise çizgi film tarzında üretilmiş bir manzara videosu ve boğaya binen birinin görseli. Etiket gerektiği hâlde konmazsa yaptırım olabileceği notu da sayfada var.

Otomatik etiketlemede Meta “sektör standardı sinyallere” bakıyor. Başka bir araçla yapılmış içeriğin içinde yapay zekâyla üretildiğini gösteren bir sinyal varsa gönderi “AI content” (yapay zekâ içeriği) etiketi alıyor. Sinyal yalnız düzenleme yapıldığını gösteriyorsa etiket gönderinin üstünde görünmüyor, ayrıntı gönderinin menüsünde kalıyor. Meta, her yapay zekâ içeriğinin bu bilgiyi taşımadığını da kendisi not ediyor. Meta, Instagram ve Facebook’ta çoğunlukla yapay zekâ içeriği paylaşan hesaplar için profile “AI creator” etiketi ekleme seçeneğinden de söz ediyor.

Threads’te etiketi elle ekleme özelliği yardım sayfasına göre bilgisayarda yok, yalnız Android ve iPhone uygulamasında var.

TikTok: tanım geniş, zorunluluk “gerçekçi” içerikte

TikTok’un yardım sayfası yapay zekâ içeriğini geniş tanımlıyor: gerçekçi insan görüntüleri kadar tablo, çizgi film ya da anime tarzında üretilmiş görüntü, video ve sesleri de bu tanıma dahil ediyor. Tamamen üretilmiş ya da önemli ölçüde düzenlenmiş içeriği etiketlemeyi öneriyor. Gerçekçi görüntü, ses veya video içeren yapay zekâ içeriği için etiketi zorunlu tutuyor. “Önemli ölçüde düzenleme”ye verdiği örnekler: kişiye yapmadığı bir şeyi yaptırmak (ör. dans), söylemediği bir şeyi söyletmek (yapay zekâ ile üretilmiş konuşma) ya da yüz değiştirme gibi, kişiyi tanınmaz hâle getiren değişiklikler.

Etiket paylaşım ekranındaki “AI-generated content” ayarıyla açılıyor ve izleyiciye “creator labeled as AI-generated” olarak görünüyor. TikTok’un kendi yapay zekâ efektleriyle yapılan ya da C2PA’nın “Content Credentials” bilgisini taşıyan içerik otomatik etiket alabiliyor ve sayfaya göre otomatik etiket sonradan kaldırılamıyor.

Ters yönde de bir uyarı var: hiç değiştirilmemiş bir içeriği yanıltıcı biçimde yapay zekâ etiketiyle paylaşmak da kullanım şartlarına aykırı sayılıyor. Erişim konusunda TikTok, topluluk kurallarını ihlal etmediği sürece bu ayarı açmanın videonun dağıtımını etkilemeyeceğini yazıyor.

X: politikada etiket tarif edilmiyor, yasak olan yanıltmak

X’in özgünlük politikasında içerik üreticisinin açacağı bir yapay zekâ etiketi tarif edilmiyor. Politika bir yasak olarak yazılmış: gerçekmiş gibi paylaşılan, anlamını temelden değiştirecek biçimde düzenlenmiş ya da üretilmiş ve kamusal konularda geniş çaplı kafa karışıklığına, kamu güvenliğini etkileyebilecek ya da ciddi zarara yol açabilecek medya paylaşılamaz. Gerçek bir kişiyi uydurma ya da simüle edilmiş biçimde gösteren medya da bu örnekler arasında sayılıyor. Aynı politika, aldatma amacıyla yapay zekâ ile üretilmiş profil fotoğrafı kullanmayı da sahte kimlik örnekleri arasında anıyor.

Başta andığım “Yapay Zeka ile yapıldı” notunu X’in hangi sinyale dayanarak eklediğini bilmiyorum. Ben bir şey seçmemiştim; bu yazı için de nedenini ayrıca araştırmadım.

Dört platform yan yana

PlatformNe zaman zorunlu?Nereden işaretleniyor?Otomatik etiketEtiket erişimi etkiler mi? (platformun beyanı)
YouTubeGerçekçi görünen ve anlamlı biçimde değiştirilmiş/üretilmiş içerik; ana unsur olan yapay zekâ müziğiStudio → Attributes → “AI use”YouTube araçları, C2PA, iç tespit; soru boş bırakılırsa da gelebilir; bir kısmı kaldırılamıyorTek başına etkilemez
Instagram / Facebook / ThreadsFotogerçekçi video, gerçekçi duyulan ses; görselde zorunlu değilInstagram’da paylaşım ekranındaki “Yapay zeka etiketi” (kendi ekranımda gördüğüm ad); Threads’te yalnız telefon uygulamasıSektör standardı sinyaller, Meta’nın kendi araçlarıSayfada bu konuda bir ifade görmedim
TikTokGerçekçi görüntü, ses veya video içeren yapay zekâ içeriği; diğerleri için öneriPaylaşım ekranı → “AI-generated content”TikTok efektleri, C2PA; kaldırılamıyorKurallara uyan içerikte etkilemez
XAyrı etiket kuralı yok; zarar verebilecek yanıltıcı medya yasakİçerik üreticisi düğmesi tarif edilmiyorPolitikada tarif edilmiyor—

C2PA: etiketin bazen senden önce gelmesinin sebebi

YouTube da TikTok da otomatik etiket gerekçeleri arasında C2PA’yı sayıyor. C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity) bir sektör koalisyonu. Geliştirdiği Content Credentials (içerik kimlik bilgisi) teknolojisi, dosyanın içine “bu içerik nasıl yapıldı” bilgisini meta veri olarak ekliyor. Kullandığın üretim aracı bu bilgiyi dosyaya ekliyorsa platform onu okuyup etiketi kendisi koyabiliyor. YouTube’da içeriğin tamamen yapay zekâ ürünü olduğunu gösteren doğrulanmış C2PA bilgisine dayanan etiket değiştirilemiyor. TikTok’ta da otomatik etiket kaldırılamıyor.

Yani etiketi açıp açmamak her zaman tamamen senin kararın olmayabilir. Hangi aracın bu bilgiyi yazdığını bilmek, sürprizle karşılaşmamak için işe yarıyor.

Avrupa’da işin bir de yasa tarafı var

Avrupa Birliği’nin Yapay Zekâ Yasası’ndaki şeffaflık kuralları (50. madde) Avrupa Komisyonu’nun özet sayfasına göre 2 Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor. Bu kurallara göre yapay zekâ sistemi sağlayıcıları ürettikleri içeriğe makinece okunabilir bir işaret koymak zorunda. Bu sistemleri kendi işinde uygulamaya koyanlar (yasadaki adıyla “deployer”) da deepfake içeriği açıkça belirtmek zorunda; kimin kapsamda olduğu Komisyon’un ayrı kılavuzunda tanımlanıyor. Deepfake burada var olan kişilere, nesnelere, yerlere ya da olaylara benzeyen ve gerçekmiş gibi görünen yapay zekâ ürünü görüntü, ses veya video demek. Aynı sayfaya göre 2 Ağustos 2026’dan önce piyasaya çıkmış üretken sistemler için makine işaretinde Aralık 2026’ya kadar geçiş süresi tanınmış; 2 Ağustos 2026’dan önce üretilmiş deepfake’leri geriye dönük etiketlemek zorunlu değil, yalnız teşvik ediliyor.

Bu kural AB için yazılmış. Türkiye’den paylaşım yapan bir içerik üreticisinin bu kapsama girip girmediği ayrı bir hukuki soru ve bu yazıda incelemedim.

Paylaşmadan önce kendime sorduğum dört soru

  1. İzleyen biri bunu gerçek sanabilir mi? Gerçek bir kişi değiştirilmiş ya da üretilmiş biçimde görünüyorsa, gerçek bir yerin görüntüsü değiştirilmişse ya da yaşanmamış ama gerçekçi bir olay varsa YouTube ve TikTok’ta etiketlemem gerekiyor; içerik video ya da sesse Meta’da da. X’te ayrıca etiket yok ama yanıltıcıysa paylaşılmaz.
  2. Ses gerçek bir insan gibi mi duyuluyor? Instagram, Facebook ve Threads’te gerçekçi yapay zekâ seslendirmesi tek başına etiket sebebi. YouTube ise açıklama gerektirmeyen örnekler arasında kişinin kendi ses klonunu sayıyor.
  3. Yapay zekâ yalnız hazırlıkta mı kullanıldı? Senaryo, başlık, küçük resim, alt yazı ya da fikir için kullanıldıysa YouTube bunu açıklama gerektirmeyen küçük yardım sayıyor.
  4. Kullandığım araç dosyaya C2PA bilgisi yazıyor mu? Yazıyorsa etiket YouTube ve TikTok’ta kendiliğinden gelebilir ve kaldırılamayabilir.

Benim kısa videolarımda sahneler yapay zekâ ile üretiliyor, anlatıcı ses de gerçek bir insan gibi duyulan bir yapay zekâ sesi. Bu yüzden Instagram’da ve TikTok’ta paylaşırken etiketi açıyorum. Meta’nın listesindeki “gerçekçi yapay zekâ sesiyle anlatılan Reels” örneği tam olarak bu duruma uyuyor.

Bu yazının sınırı

Bu yazı dört platformun ve Avrupa Komisyonu’nun kendi sayfalarının okuma notu. Hukuki görüş değil; bu yazı için model çalıştırmadım, ölçüm de yapmadım. Platformlar bu kuralları sık güncelliyor; YouTube yalnız bu yıl en az iki duyuru yaptı. Paylaşmadan önce güncel sayfaya bakmak gerekiyor. Etiketin erişime etkisi konusunda yalnız platformların kendi beyanını aktardım; bunu kendim ölçmedim.

Kaynaklar

Sayfalar 7 Kasım 2026’da okundu.

ölçüm → not → yeniden denemediğer not